December stress in de familie

Bron: Libelle en EO

De feestdagen staan weer voor de deur. De een kijkt uit naar de gezellige dagen, maar de ander kan niet wachten tot het weer januari is en er een tijd aanbreekt zónder familieverplichtingen. Vooral als er in de familie onderhuidse spanningen zijn of zelfs openlijke conflicten spelen. Gelukkig is daar iets aan te doen.

Ruzies ontstaan door de kleinste dingen. Over de vraag waarom tante Tiny niet is uitgenodigd voor de bruiloft. Vanwege die schoonmoeder die je met steken onder water steeds het gevoel geeft tekort te schieten. Vaak is het een opeenstapeling van jarenlange irritaties en is 1 opmerking voldoende om de boel te laten exploderen. Het goede nieuws: zelfs als de situatie uit de hand dreigt te lopen, is er nog een hoop te redden. Het volgende stappenplan kan helpen.

Stap 1: Onderneem meteen actie
Blijf niet vastzitten in de woede en zet een dag of 2 na de explosie een stap om het in alle redelijkheid bij te leggen. “Als een conflict niet meteen wordt opgelost, ben je zo maanden verder”, weet Bert van Leeuwen, doorgewinterd presentator van Het familiediner en ervaren mediator.

Stap 2: Houd anderen erbuiten
Een sms of WhatsApp-bericht is zó verstuurd, maar de ongenuanceerde verwijten die je in je woede tikt, zijn niet meer terug te draaien. Mails gaan vaak de hele familie door, brieven worden jarenlang bewaard. Niet doen dus. Een andere valkuil volgens Van Leeuwen: “We hebben de neiging om in onze woede en gekwetstheid ons hart te luchten of ons gelijk te willen halen bij vrienden of buren. Natuurlijk geeft de omgeving je gelijk als je vertelt dat je broer een hork is. Maar dat maakt het wél moeilijker om het bij te leggen. Je hebt immers een tijd negatief over iemand gepraat.” Blijf dus praten met elkaar.

Stap 3: Realiseer je: niemand wil dit
Boosheid komt meestal voort uit gekwetstheid. We zijn vaak onhandig in onze manier van communiceren, zeker wanneer we emotioneel of boos zijn. “En dan neemt iemand vaak een stoere houding aan: het doet me niks”, zegt Van Leeuwen. “Puur uit zelfbescherming, omdat we bang zijn – weer – te worden gekwetst. Maar van binnen willen we niets liever dan gezellig met elkaar omgaan. Het is toch familie, hè. De banden zijn intens en langdurig.” Wat wél helpt: realiseer je dat niemand deze situatie heeft gewild. En duik even in het verleden: hoe was het vroeger samen, in die gezellige, oude tijd? Toen kon je je waarschijnlijk niet voorstellen ooit zo tegenover elkaar te staan. “En natuurlijk, vaak is er het nodige gebeurd, waardoor je alles wat iemand doet negatief interpreteert, maar dat is niet altijd terecht”, aldus Van Leeuwen.

Stap 4: Probeer niet je gelijk te halen
Marjorie (49) bemiddelde in een ruzie tussen haar broer en zus, aanvankelijk tevergeefs. “Beiden keken al weken van tevoren uit naar het gesprek: ‘Nu zal ik haar eens goed de waarheid vertellen!’, riep mijn broer, terwijl mijn zus vond dat hij eerst zijn moest excuses aanbieden”, vertelt Marjorie. “Denk nóóit dat je een conflict oplost als je je gelijk wilt halen. Stop de discussie en begin het gesprek met elkaar. Luister, oprecht: waarom heeft die ander dat gezegd of gedaan? Je moet elkaar willen begrijpen’’, weet Van Leeuwen inmiddels. Hij ziet vaak een bepaalde hooghartigheid: ‘Maar ík heb niks verkeerd gedaan!’ Toch is het raadzaam om kritisch naar jezelf te zijn, je bewust te zijn van je eigen tekortkomingen. Dat maakt je ook milder naar de ander toe, want we doen allemaal weleens onhandig. Dus haal die hakken uit het zand en wees bereid om als eerste te zeggen: ‘Joh, dat had ik beter anders kunnen doen.’ Dan draait de ander ook eerder bij.

Stap 5: Benoem wat je echt wilt
Hysterisch brieste haar schoonzus door de telefoon, vertelt Mireille (41). Dat het hún schuld was dat zíj al weken niet samen met haar gezin kon eten, omdat zij zo veel voor moeder deed. “Want wij deden ‘niets’. Maar zo simpel ligt het in mijn optiek niet. Mijn schoonzus trekt veel klussen naar zich toe én mijn man heeft al sinds zijn jeugd een slechte band met zijn moeder. Ik geloof dat ze er allebei niet op zitten te wachten dat hij haar ineens zou helpen bij het aankleden.” Tijdens een persoonlijk gesprek een paar dagen later, bleek Mireilles schoonzus dat wel te begrijpen. “Ze had alleen zélf steun nodig, miste het contact met ons. Door dit openhartige gesprek hebben we een ruzie kunnen afwentelen. Nu bellen we vaker, om te vragen hoe het gaat. Of we helpen door haar kinderen op te vangen.”

Van Leeuwen ziet vaak dat we onze teleurstelling of gekwetstheid vertalen in verwijten: ‘Jij komt ook nooit!’. Waarop de ander direct in de verdediging gaat en met een tegenverwijt komt (‘Alsof jij zo vaak belt!’). “Het is de kunst te benoemen wat je écht wilt: ik vind het gezellig om je te zien, dat mis ik weleens.” Zo’n boodschap recht uit het hart is niet te negeren.

Stap 6: Láát elkaar een beetje
Leven en laten leven, wie kent dit gezegde niet? Laat elkaar een beetje. “Het kan dat iemand het anders doet of anders denkt over dingen dan jij: is dat het geval, voel je dan niet meteen gekwetst of afgewezen”, adviseert Van Leeuwen. “Wat een ander doet of wil heeft lang niet altijd met jou te maken.”

Stap 7: Maak afspraken, hoe nu verder?
Het vertrouwen in elkaar herstellen door te praten en eerlijk te zijn, is niet genoeg om ook in de toekomst weer fijn met elkaar om te gaan. Van Leeuwen: “Maak dus afspraken over de voorwaarden hiervoor. Zo hadden we 2 zussen in mediation, en riep de een na het goedmaken: gezellig, dan kan ik weer elke dag bij je op de koffie. Waarop de ander zei: ‘Nou, eens per 2 weken vind ik genoeg.’ Spreek je zoiets niet uit, dan is er binnen de kortste keren weer ruzie. Als je uitlegt waarom dat zo is, bijvoorbeeld omdat je ook tijd voor jezelf nodig hebt, vindt de ander dat wellicht niet leuk om te horen, maar kan hij daar wel begrip voor opbrengen.”

PS. Lukt het niet om er met elkaar uit te komen? Schakel dan de gezinscoach in

Comments are closed.

Post Navigation